Michał Hycnar
TROX Polska Sp. z o.o.
Klapy odcinające stosowane w systemach wentylacji pożarowej są wyrobami budowlanymi objętymi normą zharmonizowaną PN-EN 12101-8:2012 Systemy kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła — Część 8: Klapy odcinające w systemach wentylacji pożarowej. Zgodnie z art. 5 ust. 1 Ustawy o wyrobach budowlanych (Dz. U. 2004 Nr 92 poz. 881) mogą być one wprowadzane do obrotu lub udostępniane na rynku wyłącznie na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 305/2011.
Konkretne właściwości użytkowe klapy, w postaci kodu klasyfikacyjnego oraz dodatkowych informacji, powinny być ściśle określone przez producenta w (Europejskiej) Deklaracji Właściwości Użytkowych. Odpowiednia norma wskazuje dopuszczalne sposoby montażu oraz miejsca stosowania klapy, wynikające z zadeklarowanych właściwości, które szczegółowo powinna opisywać Instrukcja Montażu. Dobrą praktyką jest sygnowanie instrukcji montażu numerem Deklaracji Właściwości Użytkowych. Dzięki temu użytkownik otrzymuje jasną informację o tym, czy posiadany przez niego egzemplarz jest aktualny, czyli zgodny z obowiązującą deklaracją. Nieaktualna Instrukcja może zawierać rozwiązania, które utraciły ważność np. wskutek zmian w normach, wymaganiach badawczych lub w zakresie certyfikacji.
Klapy wentylacji pożarowej, mogą być stosowane w przewodach oddymiających oraz (warunkowo) w przewodach wentylacji bytowej pełniących rolę przewodów wentylacji oddymiającej. Oprócz wentylacji oddymiającej norma PN-EN 12101-8 wymienia również instalacje napowietrzające, instalacje do utrzymywania nadciśnienia, a także instalacje do usuwania gazów toksycznych i gazów gaśniczych jako właściwe obszary zamierzonego zastosowania dla klap wentylacji pożarowej.
Z funkcjonalnego punktu widzenia, zgodnie z normą PN-EN 12101-8, klapy do wentylacji pożarowej to przepustnice odcinające stanowiące zintegrowany element w przewodach instalacji kontroli rozprzestrzeniania dymu i ciepła. Warunek integralności przewodów oddymiających i klap wentylacji pożarowej odnajdujemy w analogii badań obu elementów, analogii wielu właściwości użytkowych a także w analogii wymagań do stosowania, wynikających choćby ze wspólnego paragrafu (§270 pkt.1 i 2) w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065).
Nieco inne podejście należy stosować do klap przeciwpożarowych PN-EN 15650:2010 Wentylacja budynków. Przeciwpożarowe klapy odcinające montowane w przewodach, zgodnie z treścią normy klapy przeciwpożarowe służą do zabezpieczenia (zamknięcia) otworów w elementach oddzielenia przeciwpożarowego (art. 268 ust. 4), powstałych w miejscach w których wentylacja bytowa przechodzi przez przegrodę. Wymagania w zakresie ognioodporności ogniowej klap przeciwpożarowych są ściśle związane z przegrodą, w której klapa jest ona zamontowana, przy czym dla samej instalacji wentylacji (połączonej z klapą) nie stawia się praktycznie żadnych wymagań.