Szanowni Państwo, od bieżącego numeru rozpoczynamy cykl pn. PRAWO. Na Państwa pytania będzie odpowiadał Andrzej Falkowski – przewodniczący Głównej Komisji Legislacyjnej PZITS. Zapraszamy do zadawania pytań przesyłając je pod adres redakcji.
W ramach tego cyklu poruszane będą również zagadnienia prawne istotne dla naszego środowiska. Na początek przedstawimy temat rozwiązań wypracowanych przez wielobranżowy Zespół zajmujący się naradami koordynacyjnymi, powstały z inicjatywy PZITS, a także skonfrontujemy je z projektem ustawy UD60, który pojawił się w konsultacjach publicznych w czerwcu br. Zapraszamy do lektury.
Zespół ds. narad koordynacyjnych: najważniejsze problemy i kierunki zmian
Współczesne inwestycje infrastrukturalne coraz częściej napotykają kolizje z istniejącymi sieciami, wynikające z braku pełnej i aktualnej informacji o istniejącym lub planowanym uzbrojeniu terenu. Zwolnienie części obiektów liniowych z obowiązku koordynacji tylko pogłębiło ten problem, prowadząc do opóźnień i wzrostu kosztów realizacji inwestycji infrastrukturalnych.
W celu naprawy tej sytuacji, grupa ekspertów z różnych dziedzin związanych z geodezją, budownictwem i infrastrukturą podjęła się opracowania propozycji zmian w obowiązujących przepisach. W skład zespołu weszli pracownicy i członkowie wielu organizacji i firm, jak: PZITS, SGP, SEP, SITK, IGCP, ENEA Ciepło, Energetyka Cieplna Opolszczyzny SA, Fortum, Veolia, a także projektanci z Podlaskiej Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa. Wypracowali oni wspólnie rozwiązania mające na celu usprawnienie procesu inwestycyjnego i ograniczenie strat wynikających z kolizji podziemnych sieci.
Najważniejsze postulaty Zespołu
Zespół wskazał kilka kluczowych zmian koniecznych do uporządkowania procesu koordynacji:
- nałożenie jednoznacznego obowiązku na inwestora do koordynacji projektowanej sieci, gdyż nieprecyzyjne przepisy obecnie są wykorzystywane do unikania narad koordynacyjnych,
- przywrócenie obowiązku koordynacji wszystkich sieci i przyłączy (z ewentualnym wyjątkiem w granicach działki inwestora),
- eliminację praktyki kierowania projektantów na dodatkowe uzgodnienia poza naradą koordynacyjną,
- obowiązek elektronicznego trybu prowadzenia narad, co skróciłoby czas procedowania,
- obowiązkowy udział zarządców dróg w naradach,
- oczyszczenie bazy GESUT z archiwalnych, niewykorzystanych tras sieci oraz wprowadzenie 36-miesięcznej ważności tras przedkładanych na narady koordynacyjne,
- ujednolicenie zasad prowadzenia narad na terenach zamkniętych – jedna opłata i jedno posiedzenie z udziałem wszystkich gestorów.
Zespół wskazał również na potrzebę drobnych, lecz praktycznych korekt, jak np. ujednolicenie opłat za uzgodnienia czy usunięcie nieaktualnych obowiązków formalnych, w tym poświadczeń map do celów projektowych za zgodność z oryginałem.
Istotne zmiany w kwalifikacji odstąpień od Projektu Zagospodarowania Terenu
Członkowie Zespołu zwrócili uwagę na poważny problem związany z art. 36a Prawa budowlanego. Obowiązująca definicja istotnego odstąpienia od projektu zagospodarowania terenu nie uwzględnia specyfiki podziemnych obiektów liniowych, gdzie korekty trasy są często konieczne z uwagi na niespodziewane obiekty w gruncie. Nadmiernie restrykcyjne przepisy powodują, że faktyczny przebieg sieci bywa ukrywany, co pogarsza jakość danych geodezyjnych.
Zespół zaproponował liberalizację przepisów poprzez rezygnację z zachowania progu 2% parametru charakterystycznego dla sieci uzbrojenia terenu, przy jednoczesnym wprowadzeniu wymogów:
- dokumentowania przyczyn zmiany trasy przez kierownika budowy (np. zdjęcia),
- obowiązkowej inwentaryzacji obiektów odkrytych w trakcie budowy i niewykazanych na mapie do celów projektowych.
Zdaniem Zespołu proponowane rozwiązania przyczyniłyby się do znacznego skrócenia czasu realizacji inwestycji oraz ograniczenia kosztów. Ponadto, poprawiłoby to jakość danych geodezyjnych, co jest niezbędne dla efektywnego przygotowania każdej przyszłej inwestycji.
Zespół przekazał efekt swoich prac do Ministerstwa Rozwoju i Technologii na początku 2025 r.
Projekt UD60 – co zmienia, a czego nadal brakuje?
W czerwcu 2025 r. trafił do konsultacji publicznych projekt ustawy o zmianie ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy o infrastrukturze informacji przestrzennej (UD60), który obejmuje m.in. kwestie narad koordynacyjnych. Wprowadza on szereg korzystnych rozwiązań, zgodnych z postulatami Zespołu:
- nakłada bardziej jednoznaczny obowiązek koordynacji – protokół z narady koordynacyjnej ma być załączany do wniosku o zgodę budowlaną,
- obejmuje obowiązkiem koordynacji przyłącza (lecz tylko podziemne),
- obliguje do stosowanie przepisów PGiK na terenach zamkniętych (z wyjątkiem terenów zamkniętych I kategorii), co oznacza obowiązek udziału gestorów PKP w naradach prowadzonych przez starostę,
- ogranicza możliwość zgłaszania zastrzeżeń przez uczestników narady wyłącznie do usytuowania sieci (a więc niedopuszczalne byłyby uwagi mające charakter życzeniowy),
- wyraźnie stwierdza się, że projektant nie musi uwzględniać zastrzeżeń uczestników narady.
Jednak część kluczowych postulatów Zespołu przeoczono lub pominięto:
- nie rozszerzono obowiązku załączania protokołu z narady na przyłącza realizowane na podstawie art. 29a ust. 1 Prawa budowlanego (zdecydowana większość przyłączy jest realizowana w oparciu o tę procedurę), ani na projekty linii telekomunikacyjnych z art. 29 ust. 2 pkt 1,
- nie zdecydowano się na wprowadzenie 36-miesięcznego okresu ważności trasy, a także archiwizacji w GESUT dotychczasowych tras po upływie 10 lat,
- odmówiono zmiany definicji istotnego odstąpienia od PZT – sieci nadal będzie obowiązywał limit 2%.
Niestety te nieuwzględnione zagadnienia stanowią bardzo poważny problem. Miejmy nadzieję, że w toku dalszych prac nad ustawą przynajmniej część z tych problemów zostanie wyeliminowana. Natomiast definicja istotnego odstąpienia od projektu zagospodarowania terenu jest tak istotnym zagadnieniem, że z pewnością będziemy starali się przekonać prawodawcę do zmiany tego stanowiska wyjaśniając specyfikę budowy podziemnych obiektów liniowych i naświetlając skalę problemów.