Andrzej Falkowski
Przewodniczący Głównej Komisji Legislacyjnej PZITS
Kontynuując cykl odpowiedzi na pytania czytelników, dzisiaj zajmiemy się kwestiami geodezyjnymi jakie towarzyszą realizacji obiektów budowlanych, w tym przy budowie sieci sanitarnych.
Pytanie: Kto na budowie powinien wykonać geodezyjne wytyczenie obiektów budowlanych oraz geodezyjną inwentaryzację powykonawczą tych obiektów – inwestor czy kierownik budowy, czy może inspektor nadzoru inwestorskiego?
Odpowiedź: zgodnie z art. 43 ust. 1b ustawy – Prawo budowlane zapewnienie wykonania obowiązku geodezyjnego wyznaczenia w terenie, a po wybudowaniu – geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej należy do kierownika budowy. Jednak w przypadku, gdy kierownik budowy nie zostanie ustanowiony – ten obowiązek należy do inwestora.
Powyższy przepis wskazuje więc, że przede wszystkim jest to obwiązek kierownika budowy. Jednak nie wszystkie obiekty budowlane, które podlegają obowiązkowi wyznaczenia w terenie i inwentaryzacji, wymagają ustanowienia kierownika budowy – takim przykładem mogą być wolno stojące, nie więcej niż dwukondygnacyjne budynki mieszkalne jednorodzinne o powierzchni zabudowy do 70 m2, których obszar oddziaływania mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane, a budowa jest prowadzona w celu zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych inwestora. Jeśli w takim przypadku inwestor skorzysta z prawa nieustanowienia kierownika budowy, wówczas obowiązek wyznaczenia w terenie, a po wybudowaniu – geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej należy do niego.
Oczywiście powyższy obowiązek nie oznacza, że są oni zobowiązani do wykonania tych pomiarów osobiście. Oni odpowiadają za to, aby wytyczenie i inwentaryzacja w ogóle się odbyły. Natomiast same pomiary i wykonanie odpowiednich czynności administracyjnych z nimi związanych, są realizowane przez wykonawcę prac geodezyjnych, którego szczegółowa definicja i obowiązki zostały zdefiniowane w Rozdziale 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne.
Pytanie: Co należy rozumieć pod pojęciem geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej obiektów budowlanych, kto może ją przeprowadzić i w jakich warunkach?
Odpowiedź: geodezyjna inwentaryzacja powykonawcza obiektów budowlanych jest niezbędnym elementem załączanym do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie takiego obiektu. Mówi o tym art. 57 ust. 1 pkt 5 Prawa budowlanego. Dokładna jej definicja zawarta jest w art. 2 pkt 7b ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne. Przepis ten precyzuje, że rozumie się przez to wykonanie pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych mających na celu zebranie aktualnych danych o przestrzennym rozmieszczeniu elementów zagospodarowania terenu objętego zamierzeniem budowlanym i sporządzenie dokumentacji geodezyjnej zawierającej wyniki tych pomiarów, w tym mapę opatrzoną klauzulą urzędową, o której mowa w art. 40 ust. 3g pkt 3, stanowiącą potwierdzenie przyjęcia do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego zbiorów danych lub dokumentów, o których mowa w art. 12a ust. 1, w oparciu o które mapa ta została sporządzona, albo oświadczenie wykonawcy prac geodezyjnych o uzyskaniu pozytywnego wyniku weryfikacji
Należy jednak zwrócić uwagę na bardzo istotną treść art. 43 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane. Otóż ten przepis precyzuje, że obiekty lub elementy obiektów budowlanych, ulegające zakryciu, wymagające inwentaryzacji, podlegają tej inwentaryzacji przed ich zakryciem.
Ma to szczególne znaczenie w przypadku np. sieci uzbrojenia terenu. Przykładowo – pomiar elementów sieci uzbrojenia terenu, która wcześniej uległa zakryciu, nie będzie de iure stanowił geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej tego przewodu w rozumieniu art. 43 ust. 3 ustawy – Prawo budowlane. I to bez względu na to, czy jego usytuowanie po zakryciu będzie zidentyfikowane w terenie na podstawie wskazań inwestora, czy kierownika budowy, czy też przy pomocy innych urządzeń, np. wykrywacza przewodów.
Jak stwierdza Główny Urząd Geodezji i Kartografii na stronie https://www.gov.pl/web/gugik/co-nalezy-rozumiec-pod-pojeciem-geodezyjnej-inwentaryzacji-powykonawczej-obiektow-budowlanych-realizowanych-w-ramach-zgloszonych-prac-ktorych-cel-zostal-okreslony-zgodnie-z-art-12-ust-1-pkt-3-lit-c-ustawy-pgik :
„Wyniki takiego pomiaru nie mogą też stanowić dokumentacji geodezyjnej, o której mowa w art. 57 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo Budowlane, która jest niezbędna do dołączenia do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie wybudowanego obiektu, skoro pomiary te zostały wykonane z naruszeniem przepisów prawa, tj. art. 43 ust. 3 ww. ustawy. Pomiary takie mogą natomiast być wykorzystane do pozyskania informacji o obiekcie GESUT (§ 5 ust. 3 pkt 2 i 8 rozporządzenia GESUT3) podczas pomiarów sytuacyjno-wysokościowych wykonywanych, np. w ramach sporządzenia mapy do celów projektowych lub w ramach zgłoszonych prac, które zostały wskazane w art. 12 ust. 1 pkt 3 lit. l ustawy PGiK.”
Ministerstwo zwraca również przy tym uwagę, że niedopełnienie obowiązku niezapewnienia wykonawcy prac geodezyjnych możliwości pomiaru obiektów budowlanych przed ich zakryciem, nie może być przyczyną późniejszego „wymuszania” na geodecie realizowania przez niego zlecenia niezgodnie z przepisami prawa.
Należy więc bardzo rozważnie podchodzić do kwestii geodezyjnych pomiarów powykonawczych, gdyż niedopełnienie odpowiedniej kolejności, może skutkować odmową przyjęcia dokumentacji geodezyjnej przez organ nadzoru budowlanego.
Zapraszamy Czytelników do przesyłania pytań związanych z tematyką budownictwa i instalacji sanitarnych. Postaramy się na nie odpowiadać w kolejnych artykułach. Pytania prosimy kierować na adres: biuro (at) pzits.pl