Conditions and opportunities for improving the energy efficiency of buildings – theoretical and practical aspects
Michał Turski, Łukasz Trzciński
Wydział Infrastruktury i Środowiska, Politechnika Częstochowska
Ciepłownictwo Ogrzewnictwo Wentylacja, 57 (10), 25-29, DOI: https://doi.org/10.65545/COW.2026.10.04
Słowa kluczowe: świadectwa charakterystyki energetycznej budynków, chłodzenie, energia użytkowa, energia końcowa, energia pierwotna, przegrzewanie
Streszczenie
Jednym z ważniejszych uwarunkowań w określaniu efektywności energetycznej budynków jest chłodzenie. W przypadku obliczeń dotyczących chłodzenia w świadectwach charakterystyki energetycznej budynków obserwowana jest różnica pomiędzy teoretyczną i rzeczywistą wartością wskaźnika zapotrzebowania nieodnawialnej energii pierwotnej EP. Istotą problemu jest fakt, że brak przewidzianej instalacji chłodzenia na etapie projektu w żaden sposób nie eliminuje potrzeby chłodzenia budynku. W obliczeniach świadectw charakterystyki energetycznej energia na chłodzenie pojawia się w bilansie dopiero po przyjęciu odpowiedniego systemu technicznego. W artykule porównano dwa przypadki tego samego budynku jednorodzinnego: bez instalacji chłodzenia oraz po jej dodaniu. Dla budynku wyposażonego w system chłodzenia wskaźnik rocznego zapotrzebowanie na energię użytkową do celów chłodzenia wyniósł 22,26 kWh/(m2·rok), a wskaźnik zapotrzebowania na energię końcową wyniósł 17,35 kWh/(m2·rok). Najistotniejsza jest jednak wartość wskaźnika nieodnawialnej energii pierwotnej związanego z chłodzeniem, która wyniosła 43,38 kWh/(m2·rok). Uwzględnienie systemu chłodzenia zwiększyło całkowity wskaźnik EP budynku ze 140,27 do 183,65 kWh/(m2·rok), czyli aż o 30,93%.
Pobierz artykuł w formacie PDF
Pobierz cały numer w formacie PDF
Keywords: energy performance certificates for buildings, cooling, useful energy, final energy, primary energy, overheating
Abstract
Cooling is a key factor in determining the energy efficiency of buildings. When calculating cooling requirements for energy performance certificates, a difference is observed between theoretical and actual EP (primary energy) values. The core issue is that the absence of a planned cooling system at the design stage does not eliminate the actual need for building cooling. In energy performance calculations, cooling energy only appears in the energy balance once a specific technical system is assumed. This article compares two scenarios for the same single-family house: one without a cooling system and one with a cooling system installed. For the building equipped with a cooling system, the indicator of annual useful energy demand for cooling was 22.26 kWh/(m²·year), and the indicator of final energy demand was 17.35 kWh/(m²·year). However, the most significant figure is the non-renewable primary energy indicator associated with cooling, which amounted to 43.38 kWh/(m²·year). Including the cooling system increased the building’s total EP indicator from 140.27 to 183.65 kWh/(m²·year) – an increase of 30.93%.
Download the article in PDF format
Download the entire issue in PDF format
Bibliografia / Bibliography
Carvalho, C., Cleto, J., Monteiro, C., Fernandes, J., & Fragoso, R. (2024). Energy performance certificates: Policy needs and best practices (EPBD.wise Deliverable 5.1). ADENE. https://www.bpie.eu/wp-content/uploads/2024/06/EPBD.wise_Deliverable-5.1-EPCs_Final.pdf
CIBSE. (2017). Design methodology for the assessment of overheating risk in homes (TM59). Chartered Institution of Building Services Engineers.
De Wilde, P. (2014). The gap between predicted and measured energy performance of buildings: A framework for investigation. Automation in Construction, 41, 40–49. https://doi.org/10.1016/j.autcon.2014.02.009
Engel, A., Swainson, M., Ormandy, D., & Ezratty, V. (2016). Overheating in dwellings: Guidance document. Building Research Establishment. https://files.bregroup.com/bre-co-uk-file-library-copy/filelibrary/Briefing%20papers/116885-Overheating-Guidance-v3.pdf
ISO. (2017a). ISO 52016-1:2017 Energy performance of buildings — Energy needs for heating and cooling, internal temperatures and sensible and latent heat loads — Part 1: Calculation procedures. International Organization for Standardization.
ISO. (2017b). ISO 52010-1:2017 Energy performance of buildings — External climatic conditions — Part 1: Conversion of climatic data for energy calculations. International Organization for Standardization.
ISO. (2017c). ISO 52000-1:2017 Energy performance of buildings — Overarching EPB assessment — Part 1: General framework and procedures. International Organization for Standardization.
Marszałek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej. (2024). Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 stycznia 2024 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o charakterystyce energetycznej budynków. Dziennik Ustaw, poz. 101.
McLeod, R. S., Hopfe, C. J., & Kwan, A. (2013). An investigation into future performance and overheating risks in Passivhaus dwellings. Building and Environment, 70, 189–209. https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2013.08.024
Minister Rozwoju i Technologii. (2022). Obwieszczenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 15 kwietnia 2022 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dziennik Ustaw, poz. 1225.
Minister Rozwoju i Technologii. (2023). Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 28 marca 2023 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie metodologii wyznaczania charakterystyki energetycznej budynku lub części budynku oraz świadectw charakterystyki energetycznej. Dziennik Ustaw, poz. 697.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii. (2025). Projekt rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie [Projekt z 9 czerwca 2025 r.].
Van Dronkelaar, C., Dowson, M., Spataru, C., & Mumovic, D. (2016). A review of the regulatory energy performance gap and its underlying causes in non-domestic buildings. Frontiers in Mechanical Engineering, 1. https://doi.org/10.3389/fmech.2015.00017