W ramach dzisiejszego wydania odpowiemy na pytania, które przesłał jeden z inżynierów budownictwa.
- Jaką specjalność uprawnień budowlanych musi posiadać osoba uprawniona do przeprowadzania kontroli okresowych przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych, a także do kontroli kominów przemysłowych, kominów wolno stojących oraz kominów lub przewodów kominowych, w których ciąg kominowy jest wymuszony pracą urządzeń?
Zgodnie z art. 62 ust. 6 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 poz. 418) kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) powinny przeprowadzać osoby posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności – w odniesieniu do przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych (pkt 1) oraz do kominów przemysłowych, kominów wolnostojących oraz kominów lub przewodów kominowych, w których ciąg kominowy jest wymuszony pracą urządzeń mechanicznych (pkt 2).
Uprawnieniami budowlanymi odpowiednimi do kontroli tych przewodów są uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi w zakresie odpowiednim do parametrów kontrolowanego obiektu.
Ponadto stosownie do art. 62 ust. 6 pkt 1 ww. ustawy kontrole stanu technicznego przewodów kominowych mogą przeprowadzać także osoby posiadające kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim – lecz wyłącznie w odniesieniu do przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych.
Zawartość protokołu kontroli określa art. 62 a ustawy – Prawo budowlane. Jednym z jego elementów (art. 62a ust. 1 pkt 2) jest imię i nazwisko numer uprawnień budowlanych wraz ze specjalnością osoby przeprowadzającej kontrolę oraz jej podpis. Ponadto do protokołu należy zgodnie z art. 62a ust. 4 załączyć kopię decyzji o nadaniu uprawnień oraz zaświadczenia o przynależności do Izby (dokumenty te nie są wymagane jeżeli osoba jest wpisana do centralnego rejestru osób posiadających uprawnienia budowlane) lub innych opisanych powyżej kwalifikacji.
- W jaki sposób obowiązek o którym mowa w art. 70 ust. 1 Prawa budowlanego (tj. usunięcia uszkodzeń, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska) powinien być potwierdzony w protokole z kontroli obiektu? Czy w protokole z kontroli obiektu powinny występować informacje o tym czy ewentualnie stwierdzone nieprawidłowości zostały usunięte w trakcie trwania kontroli lub informacje o zalecanym terminie ich usunięcia (w przypadku gdy nie zostały one usunięte w trakcie trwania kontroli)?
- Czy w przypadku, gdy podczas przeprowadzania kontroli (o której mowa w art. 70 ust. 1) nie zostaną stwierdzone żadne nieprawidłowości bądź zostaną stwierdzone niewielkie nieprawidłowości, które w ocenie osoby przeprowadzającej kontrolę nie powinny powodować zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, konieczne jest przesłanie kopii protokołu z kontroli do organu nadzoru budowlanego? Czy też obowiązek ten występuje jedynie w przypadku stwierdzenia poważnych nieprawidłowości, które w ocenie osoby przeprowadzającej kontrolę mogą skutkować występowaniem sytuacji o których wspomniano w poprzednim pytaniu (np. zagrożenia życia lub zdrowia ludzi)?
Odpowiadając łącznie na oba pytania należy wskazać, że stosownie do art. 62 a ust. 1 ww. ustawy – Prawo budowlane protokół kontroli powinien zawierać:
- ustalenia dokonane w zakresie kontroli, w tym wskazanie nieprawidłowości,
- zalecenia, jeżeli zostały stwierdzone nieprawidłowości, w tym także czynności mające na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości oraz termin ich wykonania.
- zakres niewykonanych zaleceń określonych w protokołach z poprzednich kontroli.
Czyli odpowiadając na pytanie – tak, w protokole z kontroli obiektu powinny występować informacje o tym czy ewentualnie stwierdzone nieprawidłowości zostały usunięte w trakcie trwania kontroli, a także informacje o zalecanym terminie ich usunięcia (w przypadku gdy nie zostały one usunięte w trakcie trwania kontroli).
Od dnia 18 września 2023 r. protokół z kontroli okresowych przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych), powinien być sporządzany wyłącznie w formie dokumentu elektronicznego, z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego obsługującego centralną ewidencję emisyjności budynków (CEEB). Przedsiębiorcy – osoby posiadające uprawnienia budowlane (lub kominiarze), uprawnione do sporządzania tych protokołów, muszą w pierwszej kolejności zapisać się do wykazu osób uprawnionych w systemie ZONE. System jest dostępny na stronie: https://zone.gunb.gov.pl/ .
Stosownie do art. 70 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego, na których spoczywają obowiązki w zakresie napraw (określone w przepisach odrębnych lub umowach), ma obowiązek w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli obiektu budowlanego usunąć stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełnić braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, a w szczególności: katastrofę budowlaną, pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym, zatrucie gazem.
Powyższy obowiązek powinien być potwierdzony w protokole z kontroli obiektu budowlanego. Osoba dokonująca kontroli:
- ma obowiązek bezzwłocznie przesłać kopię tego protokołu do organu nadzoru budowlanego,
- organ nadzoru budowlanego – po otrzymaniu protokołu – ma obowiązek niezwłocznie przeprowadzić kontrolę w celu sprawdzenia usunięcia uszkodzeń i uzupełnienia braków.
Mając na uwadze powyższe należy przyjąć, że do organu nadzoru budowlanego przesyła się kopię protokołu kontroli jedynie w przypadku powyższych szczególnych sytuacji.
W protokole kontroli powinny być stwierdzone zarówno zauważone nieprawidłowości, jak i w przypadku nieprawidłowości o opisanym powyżej szczególnym charakterze – wykonanie obowiązku ich napraw.